หลายวันก่อนไปเจอประเด็นเรื่องการตายจากที่ไหนสักที่  แล้วก็เลยเกิดนึกถึงคีตกวีท่านหนึ่งคือ Lully ซึ่งก็นับว่าเป็นคีตกวีคนสำคัญคนหนึ่งของราชสำนักฝรั่งเศสในสมัยยุคบาโรค  แต่ชื่อเสียงของ Lully ที่โด่งดังมาจนถึงทุกวันนี้กลับไม่ใช่ผลงานที่สร้างในระหว่างที่ยังมีชีวิตอยู่  หากเป็นการตาย

การตายของ Lully เกี่ยวพันกับเรื่องราวของประวัติศาสตร์การอำนวยเพลง (conducting) และไม้บาตอง  ชนิดที่เมื่อพูดถึงเรื่องของไม้บาตองหรือการอำนวยเพลง ก็มักจะต้องกล่าวถึงชื่อของ Lully ควบคู่กันไปด้วย  ดังนั้น เอนทรี่นี้ขอนำเสนอเรื่องราวความเป็นมาของไม้บาตอง และนาย Lully แบบทูอินวัน ถือเป็นโปรโมชั่นรับเปิดเทอม

ไม้บาตอง (baton) ก็คือไม้ที่คอนดักเตอร์หรือวาทยกร(conductor)ใช้ในการอำนวยเพลง  ที่เราได้เห็นกันทุกวันนี้ก็คือไม้สีขาวเล็กๆ เรียวๆ ที่คอนดักเตอร์ยืนโบกไปโบกมาอยู่หน้าวง  แต่ในสมัยก่อนนั้นคอนดักเตอร์ยังไม่ได้มีบทบาทมากขนาดออกมายืนเด่นเป็นพระเอก และอุปกรณ์ที่ใช้ก็ไม่ใช่ไม้บาตองในแบบที่เราเห็นกัน


ยืมตัวท่านจิอากิมาเป็นนายแบบ  ที่เห็นในมือขวานั่นคือไม้บาตองค่ะ

เมื่อครั้งโบราณกาลนั้น วงดนตรียังมีขนาดเล็ก  บทเพลงก็ยังไม่ซับซ้อน  การอำนวยเพลงจึงมีบทบาทสำคัญอยู่แค่การกำกับจังหวะ ให้สัญญาณเพื่อให้นักดนตรีเล่นพร้อมกันได้เท่านั้น  ผู้ทำหน้าที่นี้ก็มักจะเป็นผู้เล่นฮาร์พซืคอร์ดหรือไวโอลินหนึ่ง ซึ่งบ่อยครั้งก็คือตัวผู้ประพันธ์เพลงเอง

การใช้ "ไม้บาตอง" กำกับจังหวะในสมัยแรกๆ นั้นก็คือการใช้ม้วนกระดาษฟาดกับโต๊ะ หรือใช้ไม้เท้ากระแทกกับพื้น  ซึ่งได้ถูกวิจารณ์ว่าสร้างความรำคาญอย่างมาก (แต่ก็ยังเคาะกันต่อไป)

เอาล่ะ ได้เวลานาย Lully ออกโรง  นายคนนี้ชื่อเต็มคือ Jean-Baptiste Lully มีชีวิตอยู่ในช่วงปีค.ศ. 1632-1687 Lully เกิดที่ประเทศอิตาลี ชื่อเดิมคือ Giovanni Batista di Lulli  ในราวปลายปี 1652-ต้นปี 1653 เขาได้เข้าสู่ราชสำนักของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ในฐานะนักเต้น  เขาได้ประพันธ์บทเพลงสำหรับบัลเลต์ซึ่งพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 พอพระทัยมาก จึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นคีตกวีและเป็นผู้อำนวยเพลงของวงดนตรีประจำราชสำนัก

Lully ประพันธ์ดนตรีสำหรับบัลเลต์ไว้มากมายในช่วงสิบปีแรก  ซึ่งทั้งตัวเขาเองและพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ก็เต้นด้วย  แต่ต่อมาเมื่อพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 เริ่มทรงพระแก่ เต้นไม่ไหว ก็เลยเริ่มหมดความสนพระทัยกับบัลเลต์  Lully จึงหันไปทางโอเปร่า และก็ยังคงได้รับความโปรดปรานจากพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 จนสิ้นชีวิต

ส่วนเหตุการณ์ประวัติศาสตร์อันทำให้ชื่อของนาย Lully เป็นที่กล่าวขานมาจนถึงทุกวันนี้  เรื่องมันมีอยู่ว่าในปีค.ศ.1687 Lully ได้ประพันธ์เพลงให้พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ในโอกาสที่หายประชวร  ในขณะที่ฝึกซ้อม Lully ซึ่งกำกับจังหวะโดยการเคาะไม้เท้าลงกับพื้นได้เกิดอุบัติเหตุ ไม้เท้าไปกระแทกนิ้วหัวแม่เท้าของตัวเองเข้า บาดแผลเกิดอักเสบกลัดหนองและลุกลาม...

...ดับอนาถ

.

.

.

สรุปก็คือ  ดังเพราะตายอนาถนั่นแล

กลับมาที่เรื่องของไม้บาตอง  ด้วยสาเหตุหลายประการ เช่น วงดนตรีมีขนาดใหญ่ขึ้น บทเพลงมีความซับซ้อนมากขึ้น  ทำให้วาทยกรมีบทบาทสำคัญมากขึ้น  และเมื่อถึงยุคโรแมนติค บทบาทของวาทยกรและไม้บาตองก็เริ่มเป็นที่ยอมรับกันแพร่หลาย  ไม้บาตองมีวิวัฒนาการมาจนกระทั่งเป็นรูปแบบที่เห็นในปัจจุบัน (อาจเพื่อความปลอดภัย จะได้ไม่มีเหตุการณ์ไม้บาตองกระแทกเท้าตายอีก)

ทั้งนี้ วาทยกรบางคนก็ไม่ใช้ไม้บาตอง แต่อำนวยเพลงโดยใช้มือเปล่า  ซึ่งผู้อำนวยเพลงของวงขับร้องประสานเสียงหรือวงดนตรีขนาดเล็กก็มักใช้มือเปล่าในการอำนวยเพลง

ไม้บาตองปัจจุบันมีความยาวตั้งแต่ประมาณ 10-24 นิ้ว  ขึ้นกับความถนัดและสรีระของวาทยกรแต่ละคน

อนาคตน่าจะมีบาตองยิงเลเซอร์ได้เนาะ  ไว้ใช้เวลาซ้อม นักดนตรีคนไหนไม่ตั้งใจก็ยิงเลย เปรี้ยงๆ ตูมๆ คงสนุกดี

Comment

Comment:

Tweet

ที่นี่มีคนเล่นเปียโนมากกว่าที่คิดแฮะครับ 55 ไปแอบได้ยินมาว่าระบบคลับยังไม่เปิดเนอะ
คุณ General เบ๊ - อนาถจนเหลือเชื่อจริงๆ ค่ะ ขนาดตอนที่เราเรียนในวิชาคอนดักท์เพื่อนหลายคนยังทำหน้าไม่ค่อยอยากเชื่อเลย (ขนาดอาจารย์เป็นคนพูดนะนั่น)

คุณ P-chan - ง่า เวลาเป่าก็ระวังอย่ายกเครื่องสูงนักแล้วกันนะคะ เผื่อใครมาเดินชน sad smile

คุณ ViLitt - บางทีถึงไม่เป็นเบาหวานก็อาจจะเพราะดูแลความสะอาดแผลไม่ดีเลยติดเชื้อได้น่ะค่ะ ยังไงแกก็ตายไปสามร้อยกว่าปีแล้วล่ะ ป่านนี้คงไปผุดไปเกิดแล้วมั้งคะ ^ ^"

คุณปากริมไข่เต่า - เรื่องระบบคลับนี่ต้องถามมาสเตอร์แชมป์ เว็บมาสเตอร์ค่ะ แต่ตอนนี้ถ้าจะหาบล็อกที่ทำเรื่องเปียโนอื่นๆ ก็หาได้โดยใช้ระบบเสิร์ชหรือหาแท็กเอาค่ะ

คุณ mikan - ขอบคุณค่ะ ตายอนาถจริงๆ แหละนะ

#19 By Liebestraum on 2008-05-24 09:21

Hot!
ข้อมูลละเอียดดีจัง

ตะ ตายอนาถจริงๆ^^! ไม่น่าเลยหนอ
แต่สมัยนั้นการแพทย์มันคงยังไม่ดีด้วยละนะ

#18 By mikan on 2008-05-24 00:57

เอ.. ในว็บนี้มี ชมรม เปียโน มั้ยครับ จะได้ไปทักทายบ้าง (หัดทำใหม่อ่ะ ไม่ค่อยรู้เรื่อง) มือเก่าเปียโนแต่มือใหม่ทำบล็อกง่า
เป็นไปได้นะคะ


อาจจะเป็นเบาหวานรึป่าว

แผลถึงได้หายยากจะติดเชื้อแบบนั้น


แต่ไงก็ สู่สุคติค่ะ

ยะถาวะระวะกา ปุราปะริ ปุเรนติ สาคะรังเอวะ เมวะ อิโตทินนัง เปตานังอุปปะกัปปะติ อิฉิตังปะถิง ตุมหังขิปปะเมวะสมิชันตุ จันโทปันนะระโส ยะถา มณีโชติระโส ยะะ ถาาาาาา สัพพี ติโยว เย้ย พอแล้วววquestion

#16 By anonymous108 on 2008-05-22 22:53

ตายเพราะไม้บาตอง sad smile มันช่าง...
จะเห็นใจหรือว่าสมน้ำหน้าดีเนี่ย เหอ ๆ ๆ

เราเล่นทรัมเป็น จะตายเพราะว่าทรัมเป็ตฟาดหัวรึเปล่านะ?
Hot! Hot! Hot! Hot! Hot!

#15 By P-chan on 2008-05-22 21:08

เป็นการตายที่แบบว่า เหลือเชื่อนะคะ

ขอบคุณสำหรับสาระดีๆ ค่ะ ได้รู้ที่มาไม้บาตองแล้ว

#14 By General เบ๊ on 2008-05-22 20:50

คุณ EGUANAฟ้าประทาน - ขอบคุณ่ะ แหม บาตองเลเซอร์น่าสนใจออกค่ะ โดยเฉพาะวงระดับนักเรียน จะได้ฟังคอนดักเตอร์กันซะบ้าง
ป.ล. วันนี้เพิ่งได้อ่านโดฟาฟเนอร์ของคุณ Eguana (เพื่อนเอามาให้ดู) ชอบมากเลยค่ะ ^ ^

คุณพู่ - เอ่อ ติดมาจากพี่คนนึงค่ะ sad smile

-^คอราบ^- - ราชาศัพท์แปลกๆ ใช้จนติดแล้ว อย่าเอาเป็นเยี่ยงอย่างนะคะ sad smile ส่วนเรื่องบาตองกระแทกเท้าตายนั่นเรื่องจริงค่ะ

[EniledA]-’๐ - เรื่องเบาหวานนี่ไม่แน่ใจเหมือนกันค่ะ ไว้ไปค้นดูอีกที แต่เรื่องของเรื่องก็คือพอแผลอักเสบขึ้นมา หมอบอกให้ตัดแกไม่ยอมตัดแผลก็เลยลามน่ะค่ะ

PseudoMedicine - แปลกแต่จริงค่ะ อนาถจริงๆ หนอ

#13 By Liebestraum on 2008-05-22 19:48

ตายประหลาดมากครับ - -''

เพิ่งรู้ที่มา

#12 By on 2008-05-22 19:36

ขอบคุณสำหรับประวัติค่ะ เพิ่งเคยได้อ่านเป็นครั้งแรกเลย เหอะๆ

เราว่าไม้เท้ากระแทกเท้าจนตายเพราะแผลลุกลาม เราเดาว่า Lullyอาจจะเป็นโรคเบาหวานนะ แต่สมัยก่อนมันไม่เจริญเหมือนสมัยนี้ พอเท้าเป็นแผล แผลก็เริ่มรุกรานอาการหนักจนรักษาไม่ได้ อะไรประมาณนี้ง่ะsad smile

#11 By [AdeLiNe] on 2008-05-22 13:54

ชอบมาก มี ทรงพระแก่ ด้วย
แต่ที่ชอบ มากๆ คือ ไม้บาตอง กระแทกหัวแม่โป้ง ตายHot! Hot! Hot!

#10 By -^Fly piG^- on 2008-05-22 13:42

เริ่มทรงพระแก่ --- ฮาconfused smile

#9 By คุณพู่ on 2008-05-22 13:19

กำลังซาบซึ้งกับชีวประวัติและความรุ่งโรจน์....แต่จบได้...โถ แผลก็ออกจะห่างจากหัวใจตั้งเยอะนะพ่อคุณ

บาตองเลเซอร์ ถ้ามีจริงคนคงเลิกเล่นออเคสตร้าเป็นแถวแหงๆ ฮาๆ

ได้ความรู้แถมอ่านสนุกมากเลย ขอบคุณนะคะ confused smile

Hot!

#8 By EGUANAฟ้าประทาน on 2008-05-22 11:35

เฮ้ย มันขึ้นไปหน้าแรกได้ไง - -"

เทพหมี - ทำงั้นเกิดนักดนตรีกลายเป็นหนูเป็นฟักทองไปจะทำไง

พี่แป๋ม - หักหลังนี่ไม่รู้เหมือนกันค่ะ แต่แกไต่เต้าได้ถึงขั้นนั้น แถมรักษาตำแหน่งได้จนตาย(อย่างอนาถ) ก็คงต้องผ่านการขัดแข้งขัดขาล้มเก้าอี้มาโชกโชนอยู่แหละ แถมพอหลุยส์ที่ 14 ทรงพระเบื่อบัลเลต์ แกก็ไปชิงตำแหน่งทางโอเปร่ามาครองอีก คงต้องตบตีแย่งชิงกันพอสมควรแหละนะ

คุณแพนด้า500 - ขอบคุณค่า confused smile

คุณ landoa - ขอบคุณมากค่ะ big smile

คุณ PaePae - สมัยนั้นแกก็ใหญ่พอตัวแหละ แต่ถ้าเฮียแกตายดี ปัจจุบันอาจจะถูกโลกลืมไปแล้วก็ได้ค่ะ

คุณ AluKarZ - สมัยนั้นการแพทย์ยังไม่เจริญน่ะค่ะ แล้ว Lully แกขนาดเนื้อตายแล้วก็ไม่ยอมตัดนิ้ว แผลมันลามเลยเดี้ยง (บางตำราก็บอกว่าเป็นบาดทะยักค่ะ)

ปัจจุบันการแพทย์เจริญขึ้นมาก ก็หวังว่าคงไม่มีใครไปทำลายสถิติแกล่ะนะคะ

#7 By Liebestraum on 2008-05-22 09:41

อนาถจริงๆ....

ว่าแต่คนสมัยก่อน อ่อนแอกันงี้เลยหรอ...

#6 By AluKarZ on 2008-05-22 02:50

โด่งดังด้วยประการฉะนี้ sad smile Hot!

#5 By PaePae on 2008-05-21 17:33

หักมุมมากมายกับเรื่องนี้
ชอบบล็อกนี้ทุกบล็อกเลย เขียนให้ได้อ่านเยอะๆนะครับ
จะได้ไม่มีเหตุการณ์ไม้บาตองกระแทกเท้าตายอีก <<< ขำประโยคนี้มาก ๆ


Hot! Hot! Hot! Hot! Hot!
แจกดราก้อนบอล

#3 By แพนด้า500 on 2008-05-21 13:09

บาตองยิงเลเซอร์ได้...ไอเดียดีๆ แต่พี่เห็นภาพบาตองแห่งอนาคตเป็นเหมือนดาบเลเซอร์ของพวกเจไดเลย วาทยกรเป็นอัศวินเจไดไงไม่รู้


เรื่อง Lully อาจารย์พี่เคยบอกว่าสงสัยเป็นกรรมสนอง เพราะว่าแกหักหลังคนเขาไว้เยอะเหมือนกันเพื่อไต่เต้ามาสู่ความเป็นคนโปรดของพระเจ้าหลุยส์ที่สิบสี่ แกเลยตายเพราะ...บาตองของแก

ตอนเรียนวิชาCivilization พออาจารย์บอกว่าพระเจ้าหลุยส์ที่สิบสี่โปรดบัลเล่ต์ และทรงร่วมเต้นเสมอ (นัยว่ามันออกกำลังกายดีด้วย) อาจารย์เปิดรูปพระองค์ขึ้นมา ทั้งคลาสทำหน้าเบ้พากันผวาเลย

อาจารย์ชี้ "See, he got very fine legs, very good for dancing."

สีหน้านักเรียนสยองกันเป็นแถ๊ว

เอ้า รับดีๆนะหนูเอาไปห้า! พี่ชอบ Hot! Hot! Hot! Hot! Hot!

#2 By ReeyaBKK on 2008-05-21 13:04

^
^
โบกบาตงไปแล้วร้องว่าบิบบิดี้ บ๊อบบิดี้ บู ! (เด็กะ สับสนระหว่างนางฟ้าแม่ทูนหัวกะบาตงวาทยากร 555+)

ไว้อาลัยให้ Lully
โยนบอลให้เพราะเรื่องน่าสนใจมั่กๆ Hot! Hot! Hot! Hot!

#1 By เมพหมี shakri on 2008-05-21 12:34